Tình trạng cạn hạn mức tín dụng ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội đang khiến nhiều người đăng ký mua nhà ở xã hội đứng trước rủi ro chậm giải ngân theo tiến độ. Theo thông tin chính thức, toàn bộ chỉ tiêu 6.305 tỷ đồng nguồn vốn Trung ương được giao trong năm nay đã hoàn thành phân bổ 100%, ngân hàng đang tích cực đề xuất cấp bổ sung nhằm đáp ứng làn sóng nhu cầu tăng cao đột biến.
Thực trạng cạn hạn mức gói vay nhà ở xã hội năm nay
Thời gian gần đây, ghi nhận tại nhiều địa phương cho thấy người dân mua nhà ở xã hội gặp khó khăn khi nộp hồ sơ xin vay vốn ưu đãi tại các chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội. Nguyên nhân được phía ngân hàng xác nhận là do hạn mức nguồn vốn giao cho năm nay đã được phân bổ trọn vẹn, dẫn đến việc tạm dừng tiếp nhận hồ sơ vay mới để tránh tình trạng hồ sơ bị tồn đọng kéo dài.
Lý giải về vấn đề này, đại diện Ngân hàng Chính sách xã hội — Phó Tổng giám đốc Vương Văn Minh cho biết, dòng cầu đăng ký vay vốn mua nhà ở xã hội năm nay ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục. Tính đến ngày 25/9, tổng nguồn vốn cho vay nhà ở xã hội toàn hệ thống đạt 20.637 tỷ đồng (tăng mạnh so với mốc 14.104 tỷ đồng hồi cuối năm 2025). Trong đó:
- Nguồn vốn Trung ương: Được giao chỉ tiêu 6.305 tỷ đồng; dư nợ thực tế đạt 5.104 tỷ đồng (tương đương 81% kế hoạch), phần 1.201 tỷ đồng còn lại đã được cam kết giải ngân theo từng đợt thanh toán tiến độ hợp đồng đã ký kết.
- Nguồn vốn ủy thác địa phương: Các chi nhánh phối hợp cùng chính quyền địa phương huy động thêm 1.849 tỷ đồng.
- Quy mô dư nợ tổng thể: Đạt 19.436 tỷ đồng với 14.165 khách hàng còn dư nợ, mức dư nợ bình quân đạt khoảng 567 triệu đồng/hồ sơ vay.
Nguyên nhân và cơ chế phân bổ khi Ngân hàng Chính sách xã hội hết room
Việc không tiếp nhận hồ sơ vay mới trong giai đoạn này là nguyên tắc quản trị tín dụng nhằm bảo vệ quyền lợi người vay. Chi nhánh chỉ có thẩm quyền tiếp nhận và thẩm định hồ sơ khi được cấp chỉ tiêu vốn rõ ràng. Nếu tiếp tục nhận hồ sơ khi cạn vốn, người dân sẽ rơi vào thế bị động, ngâm hồ sơ chờ đợi và có thể lỡ mất cơ hội tiếp cận dòng vốn từ các kênh tín dụng thương mại khác.
Trong bối cảnh nguồn vốn hữu hạn nhưng nhu cầu thực tế vượt xa dự kiến, Ngân hàng Chính sách xã hội áp dụng quy trình ưu tiên và bốc thăm minh bạch đối với các đối tượng đăng ký:
- Nhóm đối tượng ưu tiên hàng đầu: Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, hộ gia đình thuộc diện tái định cư (thuộc hình thức mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội) và lao động nữ.
- Nhóm đối tượng còn lại: Trường hợp sau khi phủ hết nhóm ưu tiên mà vẫn vượt quá room tín dụng khả dụng, ngân hàng tổ chức bốc thăm công khai để quyết định danh sách khách hàng được giải ngân.
Giải pháp gỡ vướng và phương án thay thế cho người mua nhà
Để giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn vốn, Ngân hàng Chính sách xã hội đã chủ động trình cơ quan thẩm quyền phương án nới hạn mức và cấp bổ sung nguồn lực từ nay đến cuối năm. Đồng thời, hệ thống chi nhánh đang tích cực làm việc với UBND các tỉnh, thành phố nhằm gia tăng nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác cho vay.
Trường hợp được Trung ương bổ sung vốn trong quý IV, ngân hàng sẽ lập tức tái tiếp nhận hồ sơ trên phạm vi chỉ tiêu mới, trong đó ưu tiên giải ngân cho các hợp đồng đã ký kết nhưng đang chờ tiền đợt kế tiếp.
Đối với người mua nhà đang tới hạn thanh toán hợp đồng nhưng chưa thể nộp hồ sơ tại Ngân hàng Chính sách xã hội, ngân hàng đưa ra lời khuyên nên chủ động chuyển hướng khảo sát gói tín dụng 120.000 tỷ đồng tại các ngân hàng thương mại cổ phần (triển khai đến năm 2030) để đảm bảo tiến độ tài chính với chủ đầu tư.
Động lực phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026 – 2030
Bất chấp những nghẽn mạch ngắn hạn về dòng vốn, áp lực phát triển nguồn cung nhà ở xã hội vẫn nhận được sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ. Tại Nghị quyết 303 ký ngày 30/9 vừa qua, Chính phủ tái khẳng định quyết tâm hoàn thành và vượt mục tiêu xây dựng tối thiểu 1 triệu căn nhà ở xã hội và nhà ở cho công nhân đến năm 2030.
Theo chỉ tiêu phân bổ mới nhất giai đoạn 2026–2030, các địa phương trên cả nước được giao nhiệm vụ triển khai tới 899.857 căn nhà ở xã hội. Việc nới rộng nguồn cung song hành cùng các nỗ lực khơi thông nguồn vốn ưu đãi hứa hẹn sẽ mang lại cơ hội an cư bền vững cho hàng triệu hộ gia đình thu nhập thấp trong thời gian tới.
Nguồn: VnExpress.
