Theo Nghị quyết 303 vừa ban hành ngày 30/9, Chính phủ yêu cầu các địa phương gia tăng mạnh mẽ chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho thuê với tổng quy mô hơn 191.000 căn trong giai đoạn 2026–2030. Đây được xem là bước ngoặt chính sách quan trọng nhằm tái cơ cấu sản phẩm bất động sản, chuyển trọng tâm từ sở hữu sang ưu tiên cho thuê dài hạn, giải quyết triệt để bài toán an cư giá rẻ cho công nhân và người thu nhập thấp tại các đô thị lớn.
Tái Cơ Cấu Nguồn Cung: Chuyển Trọng Tâm Sang Nhà Ở Xã Hội Cho Thuê
Đánh giá thực trạng phát triển nhà ở xã hội thời gian qua, Chính phủ nhận định mặc dù đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng tổng nguồn cung thực tế trên thị trường vẫn rơi vào tình trạng thiếu hụt trầm trọng. Đáng chú ý, cơ cấu sản phẩm hiện nay đang lệch pha lớn khi phần lớn quỹ nhà tập trung cho mục đích bán sở hữu, trong khi phân khúc nhà ở xã hội cho thuê với mức giá vừa túi tiền lại chưa được quan tâm đúng mức.
Chính phủ khẳng định bên cạnh nhà ở để bán, nhà ở xã hội cho thuê là phân khúc mang tính chiến lược, dài hạn và phù hợp nhất với khả năng tài chính của đại đa số người lao động. Việc đẩy mạnh phát triển quỹ nhà cho thuê không chỉ giải quyết bài toán an sinh xã hội cấp thiết, nâng cao chất lượng cuộc sống và năng suất lao động, mà còn đóng vai trò trụ cột giúp ổn định cân bằng thị trường bất động sản trong dài hạn.
“Nhà ở xã hội cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược dài hạn cho số đông người dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao năng suất lao động và tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho thị trường bất động sản.”
Ưu Tiên Quỹ Đất Sạch Và Đô Thị Định Hướng Giao Thông Công Cộng (TOD)
Để chiến lược phát triển nhà ở xã hội cho thuê đạt hiệu quả thực tế, Chính phủ chỉ đạo ưu tiên bố trí quỹ đất tại các khu vực đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng động lực kinh tế và các hành lang kinh tế trọng điểm. Đặc biệt, các dự án nhà ở xã hội sẽ được định hướng phát triển gắn liền với các tuyến giao thông công cộng sức chứa lớn theo mô hình TOD (Transit-Oriented Development).
Về cơ chế nguồn lực, Nghị quyết yêu cầu các địa phương ưu tiên bố trí quỹ đất sạch sẵn có, kết hợp giải ngân nguồn vốn ngân sách thông qua Quỹ nhà ở địa phương. Đồng thời, chính quyền các cấp cần chủ động tạo điều kiện thông thoáng để thu hút các doanh nghiệp bất động sản tham gia đầu tư.
Đối với các nhà đầu tư đã sở hữu sẵn quỹ đất sạch phù hợp với quy hoạch đô thị, đáp ứng các tiêu chuẩn về hạ tầng kỹ thuật – xã hội và có năng lực tài chính vững vàng, địa phương sẽ áp dụng cơ chế đặc thù để xem xét giao dự án nhanh chóng, giảm thiểu tối đa rào cản hành chính.
Phân Phối Chỉ Tiêu Phát Triển Giai Đoạn 2026–2030 Tại Các Địa Phương
Nghị quyết 303 đặt mục tiêu tổng quát là hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê dành cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp đến năm 2030. Cụ thể, trong giai đoạn 2026–2030, Chính phủ giao chỉ tiêu cho các địa phương triển khai tổng cộng 899.857 căn, trong đó:
- Nhà ở xã hội cho thuê: 191.023 căn (chiếm khoảng 21% tổng chỉ tiêu).
- Nhà ở xã hội để bán và thuê mua: 708.834 căn.
Trong danh sách giao chỉ tiêu, Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu toàn quốc với số lượng ấn tượng 181.257 căn. Thủ đô Hà Nội xếp thứ hai với 84.000 căn, tiếp theo là tỉnh Đồng Nai với 60.054 căn. Các trung tâm kinh tế – công nghiệp lớn khác cũng nhận chỉ tiêu giao cụ thể:
- Hải Phòng: 32.850 căn.
- Đà Nẵng: 26.279 căn.
- Cần Thơ: 13.250 căn.
- Thừa Thiên Huế: 10.600 căn.
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm cụ thể hóa các số liệu này vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hàng năm; đồng thời rà soát toàn bộ quỹ đất trong quy hoạch để kịp thời đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ bàn giao.
Đột Phá Với Cơ Cơ “Luồng Xanh Ưu Tiên” Cắt Giảm Thủ Tục Hành Chính
Một trong những điểm sáng mang tính đột phá nhất của Nghị quyết 303 chính là việc Chính phủ quyết định đưa toàn bộ các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê vào danh mục “luồng xanh, ưu tiên” trong giải quyết thủ tục đầu tư.
Theo cơ chế này, các quy trình liên quan đến chấp thuận chủ trương đầu tư, giao đất, thẩm định quy hoạch, thẩm định thiết kế xây dựng và đánh giá tác động môi trường sẽ được các cơ quan chức năng tiến hành song song thay vì thực hiện nối tiếp tuần tự như trước đây.
“Việc áp dụng cơ chế ‘luồng xanh’ cắt giảm đáng kể thời gian thẩm định và cấp phép, giúp nhà đầu tư tiết kiệm chi phí chuẩn bị và đẩy nhanh tốc độ đưa quỹ nhà ở xã hội cho thuê vào vận hành khai thác.”
Chính phủ giao Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm theo dõi, kiểm tra sát sao tiến độ thực hiện tại từng địa phương và định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Nghị quyết 303 chính thức có hiệu lực và thay thế cho Nghị quyết 07/2026 trước đó.
Đánh Giá Tác Động Và Khuyến Nghị Cho Thị Trường Bất Động Sản
Chuyển hướng chính sách sang nhà ở xã hội cho thuê mở ra cơ hội lớn cho thị trường bất động sản bước vào chu kỳ phát triển thực chất và bền vững hơn:
- Đối với người thu nhập thấp và công nhân: Giảm bớt áp lực tài chính tích lũy mua nhà, dễ dàng tiếp cận chốn an cư chất lượng gần nơi làm việc với chi phí hợp lý.
- Đối với doanh nghiệp bất động sản: Mở ra kênh đầu tư tạo dòng tiền ổn định và dài hạn. Các chủ đầu tư nắm bắt cơ chế “luồng xanh” và quỹ đất TOD sẽ có thế mạnh vượt trội trong việc triển khai dự án nhanh chóng.
- Đối với chính quyền địa phương: Cải thiện hạ tầng xã hội, thu hút lực lượng lao động chất lượng cao và tạo đà phát triển kinh tế khu vực.
Nguồn: VnExpress.
